Archive for November, 2006


Dorpshuis De Greep liep donderdagavond helemaal vol met Oostzaners die last ondervinden van de hoogspanningsleidingen in het dorp. Zeker 80 mensen maakten het de vertegenwoordigers van netbeheerder TenneT, de GGD Zaanstreek-Waterland en de gemeente Oostzaan bijzonder lastig. Waarom moest de spanning omhoog van 150 naar 380 kV? Wat wordt gedaan aan de geluidsoverlast die is ontstaan? Hoe zit het met de electromagnetische straling? Waar kunnen inwoners verhaal halen voor de waardevermindering van de huizen? Sommige inwoners reageerden emotioneel op de uitleg van de heren achter de tafel. Wethouder Peter Visser had grote moeite om de gemoederen in bedwang te houden. Hij riep de bewoners op zich te verenigen, een oproep die niet aan dovemansoren was gericht.
In de zomer van dit jaar verhoogde Tennet, de netbeheerder, de spanning op de hoogspanningslijnen. Niemand had dat aanvankelijk in de gaten totdat bij bepaalde weersomstandigheden de leiding irritant lawaai ging produceren. Op sommige plaatsen in het dorp zelfs zoveel lawaai dat bewoners alleen nog met stemverheffing met elkaar in de tuin konden praten. Vooral bij regenachtig weer is het bar en boos. Het regende klachten bij de gemeente. Er werden metingen verricht naar het geluidsniveau en naar de magnetische veldsterkte door de De GGD Zaanstreek-Waterland. Er werd slechts op één dag gemeten. Net een dag dat er nagenoeg géén geluidshinder te bespeuren was. Ben Rozema van de GGD stelde gisteravond daarom dat het meetresultaat natuurlijk niets zegt over het jaargemiddelde. Daarvoor zullen meer metingen moeten worden verricht. Dit gaat de GGD overigens niet doen, althans nog niet.
Cees de Jong van TenneT begon met een uitgebreid excuus namens zijn organisatie voor de uitzonderlijk slechte communicatie over alle wijzigingen aan de hoogspanningslijnen. TenneT is wel meteen aan de slag gegaan om een oplossing voor de geluidshinder te zoeken. Voor TenneT was het een volstrekt nieuwe ervaring. Dergelijke hinder heeft zich elders in het land niet voorgedaan als de spanning werd opgevoerd op de lijn. Drie dagen is TenneT bezig geweest om maatregelen te treffen. In plaats van een afname van de hinder was er sprake van een toename. Cees de Jong: “Het is net als bij de Wet van Murphy. Je probeert iets te verbeteren maar je bereikt het tegenovergestelde.”
TenneT wil nu een onafhankelijk onderzoek laten verrichten door KEMA. De opdracht daarvoor wordt op zeer korte termijn gegeven. Wethouder Peter Visser wilde weten wanneer dat onderzoek start en vroeg om een datum. De Jong van TenneT reageerde dat 25 november een haalbare datum is voor TenneT. Kan de spanning op de lijn niet terug naar het oude niveau gedurende dat KEMA-onderzoek vroegen veel bewoners. Daarvan wilde De Jong niet weten: “Het kan niet, want dat brengt de electriciteitsleverantie in gevaar.”
De houding van netbeheerder TenneT riep veel irritaties op, die hun grond vonden in de gebrekkige en soms, volgens bewoners, onheuse benadering van de klagers. Cees Lust: ” Ik woon aan de Kerkstraat. Die mast staat op mijn grond. Ik heb een heel prettig gesprek gehad met meneer De Jong door de telefoon. Echt een heel prettig gesprek. Op het eind dacht je ‘krijg de…’ en vul de rest maar zelf in, want het laatste woord was ‘we zien elkaar wel bij de rechter’. Meneer de Jong heeft mij verzekerd dat hij sommige dingen niet kan omdraaien, en dat is het geknetter van die masten! Ik woon daar al twaalf jaar en slaap altijd met de ramen open. Nou ik kan ze niet meer open hebben. Ik wordt knettergek van dat slecht afgestelde lasapparaat.”
Kees Huisman die aan het Zuideinde woont is ook woest: “Tot mijn spijt moet ik zeggen dat ik mijn huis ga verkopen. Ik wil er weg en dat zeg ik uit de grond van mijn hart. Die meneer (wijst naar Cees de Jong) wil de kabel gaan vernieuwen. Ik heb met TenneT gebeld. Er werd mij verteld dat het geluid dat de kabels produceren nu niet en nooit van z’n leven meer weggaan. Mijn huis is vorige week getaxeerd door de makelaar. Ik moet het voor 85.000 euro minder aanbieden dan het waard was. Dat allemaal door die 380 kV die er nu opstaat. Het geluid overstemt het geluid van de ringweg. Het is diep triest!”

Kinderleukemie
Veel onrust ontstond door de informatie die Ben Rozema gaf over de veldmagnetische straling. Daar hebben ze ook metingen naar verricht. In zijn betoog verwijst Rozema naar de norm die door het Ministerie van VROM is gesteld. Het ministerie heeft gemeenten geadviseerd “bij de vaststelling van bestemmingsplannen en van de tracés van bovengrondse hoogspanningslijnen, zo veel als redelijkerwijs mogelijk is te vermijden dat er nieuwe situaties ontstaan waarbij kinderen langdurig verblijven in het gebied rond bovengrondse hoogspanningslijnen waarbinnen het jaargemiddelde magneetveld hoger is dan 0,4 microtesla (de magneetveldzone). Bij nieuwe bestemmingsplannen moet vermeden worden dat woningen, crèches en kinderopvangplaatsen worden gerealiseerd. Rozema: “Die veldsterkte wordt in verband gebracht met een verhoogde kans op kinderleukemie voor kinderen tussen 0 en 15 jaar. Er in de gezondheidsliteratuur is wel sprake van een statistisch maar niet van een oorzakelijk verband. Er kunnen dus ook andere omstandigheden zijn die de kans op kinderleukemie verhogen. Omdat het zo onduidelijk is, ook op wetenschappelijke gronden, is destijds door minister Jan Pronk gezegd ‘we vinden het wel een serieuze bevinding die verhoogde kans, maar het is nog te vroeg voor erg rigoreuze maatregelen’. Pronk zei toen dat hij zoveel mogelijk wilde voorkomen dat nieuwe situaties worden gecreeerd waarbij kinderen worden blootgesteld aan die verhoogde waarden. Maar aan bestaande situaties doen we niks, want dat brengt hoge maatschappelijke en financiele kosten met zich mee. Dat kunnen we niet verantwoorden op basis van de informatie die we nu hebben. Er is een verhoogd risico, maar zoals gezegd, of dat door de veldmagnetische straling komt is dus niet geen uitgemaakte zaak. Het advies is in elk geval wel om kinderen zo weinig mogelijk bloot te stellen aan straling.” Opmerkelijk genoeg zag Rozema géén aanleiding in de meetgegevens onder de hoogspanningsmast van 4 microtesla (10 keer meer dan de norm van het ministerie) om bij de gemeente of TenneT op maatregelen aan te dringen. Er zijn een aantal woningen die pal onder de hoogspanningslijn staan.
De opmerkingen van de GGD-woordvoerder leidde tot veel onbegrip. Cees Lust reageert spinnijdig: “Mijn kinderen wonen praktisch onder die hoogspanningslijn en spelen buiten op het weiland. Moet ik ze nu maar tot hun vijftiende levensjaar bij de grootouders onderbrengen met de mededeling ‘het kan even niet bij ons want er is een verhoogde kans op kinderleukemie’?. Oostzaan moet hier iets aan doen. Dit kan toch zomaar niet!”. Met luid applaus krijgen zijn woorden ondersteuning van de dorpsbewoners.

Gymnastiek
Dan reageert een mevrouw uit het publiek met de mededeling dat de scholiertjes van OBS De Kweekvijver afgelopen zomer regelmatig op het veld onder de hoogspanningslijnen gymnastiek kregen. “Als die meneer van de GGD zegt dat je kinderen niet langdurig moet blootstellen aan straling, hoe zit het dan met die gymnastiekende kinderen?” Rozema kan slechts het advies van de Staatssecretaris van VROM herhalen. Daarop reageert wethouder Peter Visser: “Dat kinderen daar onder die hoogspanningslijnen aan het gymnastieken waren was mij niet bekend. Ik vind dat dit niet kan en zal direct met de wethouder Volksgezondheid contact opnemen en met de school.” Het is nog onduidelijk welke alternatieven de gemeente Oostzaan de school zal aanbieden als buitengym op die plek niet meer kan.

Internet
Jan Duif van de Brasem is ontevreden over de informatie die de GGD geeft. “Ik dacht dat die mensen zich vooral met de gezondheid van de bevolking bezighield en dat ze in de gaten houden dat die gezondheid niet in het geding komt. Dat ze dan met de opmerking komen dat je de gegevens op internet kunt opzoeken, slaat werkelijk nergens op.” Rein Vogel, woonachtig aan de Kievit: “Ik vind dit heel ernstig. Ze hadden de bewoners van te voren er in moeten kennen wat de plannen waren met die hoogspanningsmasten, om eens openlijk te praten over wat de voor-, nadelen en de gevaren van die plannen zijn. Ik vind dat wij geinformeerd hadden moeten worden.” Vogel vermoedt dat andere belangen meer aandacht hebben gekregen dan de belangen van de bewoners. Vooral financiele belangen. Dat is ook meteen een van de redenen waarom bijvoorbeeld niet gekozen is voor een ondergrondse leiding. De aanleg komt voor rekening van de gemeente. Vogel: “Als de volksgezondheid er mee gemoeid is heb je géén keus. Als TenneT het probleem niet kan oplossen ligt de bal bij de politiek. Die moet dan maar een adequate oplossing bedenken!”

Buurtcomité
De onstuimige vergadering deed wethouder Visser op zeker moment verzuchten: “Jullie moeten je krachten bundelen. Dat leidt tot een betere dialoog tussen u en TenneT en de gemeente Oostzaan.” Die opmerking was niet tegen dovemansoren. Er waren natuurlijk al ontwikkelingen op dit gebied. De bewoners van de Brasem overlegden al gezamenlijk. Verschillende bewoners lieten Zaanstreek Actueel na afloop weten dat ze absoluut de krachten gaan bundelen en dat ze gezamenlijk zullen optrekken in het overleg met TenneT en de gemeente Oostzaan, desnoods tot aan de rechter aan toe.
Randstad 380
“Deze zaak zoals die hier speelt is redelijk uniek. In deze vorm en deze omvang hebben wij dit nog nooit meegemaakt. We zijn er verbaasd over dat de problemen zijn verergerd nadat we maatregelen hebben getroffen in september. We gaan nu nader onderzoek doen om te bepalen in welke mater TenneT hieraan wat kan doen”, zegt Cees de Jong na afloop van de bijeenkomst. Door Randstad 380 is onmogelijk legt hij uit om gedurende het aangekondigde KEMA-onderzoek de lijn terug te zetten op 150 kV: “Het is niet mogelijk omdat het 380 kV-net in de Randstad in hoog tempo wordt uitgebreid. De economie trekt aan. De vraag naar electriciteit wordt steeds groter. Deze lijn wordt nu als eerste tot stand gebracht omdat ook in Beverwijk een centrale gebouwd gaat worden. Het is een klein 380 kV-net. Als de spanning wordt terug gezet naar 150 kV kunnen we de stroomleverantie niet garanderen.” Als nu blijkt uit het onderzoek dat het allemaal niet goed is, wat gaat er dan gebeuren? De Jong: “Dat is dan een kwestie van intern overleg, waarbij we bekijken op welke wijze de problemen zoveel mogelijk voor de bewoners kunnen worden weggenomen. Als het tot de mogelijkheden behoort, en het is maatschappelijk verantwoord – tenslotte gaat het wel om gemeenschapsgeld – dan zal TenneT er zeker toe overgaan. In het andere geval zullen wij, vrees ik, nog een zeer pittige discussie met de bewoners tegemoet kunnen zien.” Waarschijnlijk zelfs een discussie die voor de rechter wordt uitgevochten.


De gemeente Oostzaan organiseert donderdag een informatieavond over de hoogspanningsmasten in het dorp. Deze zomer klaagden bewoners van de Brasem bij de gemeente over geluidsoverlast en over hoofdpijn. Oorzaak van dat alles waren de hoogspanningsleidingen die zich vlak bij de huizen bevinden. In de maand juni werd de lijn van 150 kV op 380 kV gezet. De klachten werden hiermee in verband gebracht. Bewoners klaagden onder anderen over irritant geknetter. De gemeente startte samen met de netbeheerder en de GGD een onderzoek.

Door de GGD Zaanstreek, GGD Amsterdam en de milieudienst Waterland werden huisbezoeken afgelegd bij bewoners aan de Brasem in Oostzaan. Het geluid waar de bewoners over klaagden werd toen niet waargenomen. Toch heeft netbeheerder TenneT technische maatregelen (vervanging van de geleiders) getroffen om de overlast te ondervangen.

Randstad 380
Peter de Kok, woordvoerder van netbeheerder Tennet, vertelde Zaanstreek Actueel eerder dat de opschaling een logisch gevolg was van de toegenomen vraag naar electriciteit in ons land. “De wijziging houdt verband met Randstad 380. Door de toegenomen vraag naar electriciteit is het noodzakelijk geworden een grotere leverantiezekerheid in te bouwen. Met 150 kV hoogspanningsleidingen is die waarborg minder te geven. Daarom wordt in de hele Randstad het net op 380 kV gebracht”, verteld Peter de Kok. Het komt wel vaker voor dat er door hoogspanningsleidingen een knetterend geluid wordt geproduceerd. Zeker bij de weersomstandigheden waarmee we deze zomer te maken hadden.

Volksgezondheid
Alhoewel de bewoners zich er in de media niet rechtstreeks over hebben uitgelaten lijkt men zich ook zorgen te maken over de gevolgen die de hogere spanning kan hebben voor de volksgezondheid. Om die reden zijn er in de woningen en de tuinen metingen verricht naar electromagnetische straling. Daarbij bleek dat de straling in de woningen ligt op 0,4 tot 0,5 μT (microtesla) en in de tuinen op een waarde tussen 0,8 tot 0,9 μT.
De Staatssecretaris van VROM heeft in 2005 een waarde vastgesteld van 0,4 μT, omdat uit onderzoek naar voren kwam dat leukemie bij kinderen vaker voorkomt als ze in de buurt van een hoogspanningsleiding wonen binnen een 0,4 μT-contour. Hoewel er geen aanwijzingen zijn op welke manier deze ziekte bij kinderen door electromagnetische velden worden veroorzaakt, was het onderzoeksresultaat voor de Staatsecretaris voldoende aanleiding om een norm te stellen.
De Staatssecetaris van VROM adviseerde in 2005 om bij wijzigingen van bestaande (bestemmings-)plannen of van bestaande hoogspanningslijnen te vermijden dat er nieuwe situaties ontstaan waarbij kinderen langdurig verblijven in een gebied rond bovengrondse hoogspanningslijnen waarbinnen het jaargemiddelde ligt boven de 0,4 μT.
Dit roept de vraag op of de gemeente Oostzaan van het advies op de hoogte was toen netbeheerder TenneT overging tot het verhogen van de spanning tot 380 kV. Wethouder Peter Visser zei in augustus dat TenneT medewerking van de gemeente heeft gevraagd en dat er tegen de opschaling niet zoveel bezwaren waren, tenminste zo lang het géén risico’s zou opleveren voor de volksgezondheid. Hij had daar toen géén aanwijzingen voor. De GGD heeft naar aanleiding van de metingen géén specifieke maatregelen geadviseerd. De GGD gaat uit van “…een bestaande situatie die niet verschillend is van vergelijkbare situaties van wonen rond hoogspanningslijnen”, lezen we in de brief die de bewoners in augustus ontvingen van de gemeente. De GGD heeft echter géén metingen verricht toen de leiding nog op een spanning van 150 kV stond. Het is onduidelijk aan welke ‘vergelijkbare situaties van wonen’ de GGD refereert.
De GGD “schat” dat de woningen liggen binnen 30 tot 50 meter van het midden van de hoogspanningslijn. Er zijn in Oostzaan echter ook woningen die pal onder de hoogspanningsleiding liggen. Kennelijk zijn die niet in het onderzoek betrokken. Internationaal zijn referentieniveaus vastgesteld voor magnetische veldsterkten, van 100 μT. Dit schrijft de gemeente aan de bewoners ter geruststelling. Uit het onderzoek van de GGD blijkt dat de gemeten waarden pal onder de hoogspanningslijn 50 maal lager ligt dan het referentieniveau. Voor de mensen die pal onder de lijn wonen betekent het met andere woorden dat ze sinds de opschaling van de hoogspanningslijn bloot staan een magnetische veldsterkte die 5 keer hoger is dan wat volgens het advies van de Staatssecretaris van VROM is toegestaan.

Informatieavond
De gemeente Oostzaan belegd op donderdag 16 november een informatieavond over de hoogspanningslijnen in Oostzaan. De bijeenkomst is in Dorpshuis De Greep, Ds. Nanne Zwiepsingel 1, te Oostzaan en begint om 20.00 uur.
Een panel bestaande uit medewerkers van de netbeheerder TenneT en de GGD reageren op vragen van belanghebbenden.

Laatste Nieuws
Advertentie
Nieuwscategorieën
Archief