Beeld van een Dorp

Archive for the ‘Peilingen’ Category

D66 komt in de peiling van Beeld van een Dorp met twee zetels in de raad van Oostzaan. Eén volledig op eigen kracht en een door verdeling van de reststemmen. De Democraten snoepen een zetel af van de PvdA. De club van Eelco Taams komt daardoor op 2 zetels. Voor de val van het kabinet zou het verlies van de PvdA steviger zijn geweest. In de landelijke peilingen zien we echter de PvdA weer opkrabbelen en dat effect zal ook te merken zijn bij de raadsverkiezingen. Daarom verwachten wij dat de PvdA in Oostzaan op niveau blijft, zij het dat ze één zetel laat aan Olij c.s.
De VVD wordt volgens onze berekeningen wederom de grootste partij van Oostzaan en komt op eigen kracht op twee zetels en dankzij de reststemmenverdeling krijgen ook de liberalen een zetel extra. Of ze echt zullen juichen in het kamp van Tine Schaafsma is nog de vraag, omdat de grote opponent GroenLinks hetzelfde aantal zetels gaat halen. GroenLinks maakt landelijk een flinke sprong voorwaarts in de peilingen. De verwachtingen voor Oostzaan waren aanvankelijk dat GroenLinks voor het collegebeleid zou moeten ‘boeten’. Maar dat zien wij in onze berekeningen niet gebeuren. Wel geldt dat GroenLinks nipt op drie zetels komt, ook door de verdeling van de reststemmen. Dat is zuur voor het CDA dat in onze berekening een zetel inlevert. Ook Gemeentebelangen komt op eigen kracht op twee zetels en continueert daarmee haar huidige positie in de gemeenteraad van Oostzaan.
De spanning over de machtsverhoudingen in de nieuwe gemeenteraad wordt volledig bepaald door de vraag welke partijen met de restzetels aan de haal gaan.

De laatste landelijke berichten geven aan dat bij de raadsverkiezingen waarschijnlijk sprake zal zijn van een historisch lage opkomst. Wij kunnen ons niet goed voorstellen dat ten opzichte van andere jaren veel Oostzaanse kiezers zullen thuisblijven. Het zullen er minder zijn dan andere jaren, zeker niet zo laag als bij de verkiezingen voor het Europees Parlement (zo’n 39 procent) en ook niet lager dan 50 procent zoals in landelijke peilingen wordt verwacht. Beeld van een Dorp is bij de berekeningen uitgegaan van een opkomst van rond de 60 procent. Dat zijn een kleine 4300 kiesgerechtigden die gaan bepalen hoe de dertien zetels over de 6 partijen worden verdeeld. De kiesdeler (het aantal stemmen op basis waarvan een zetel wordt toegedeeld) ligt op 328 (4270 gedeeld door het aantal raadszetels, 13). Op grond van de geprognotiseerde stemverdeling over de partijen ontstaan er drie restzetels, waarvan de eerste naar D66 gaat, de tweede naar de VVD en de laatste naar GroenLinks.
GroenLinks kaapt haar restzetel net voor de neus weg van het CDA. Omdat het verschil in reststemmen voor beide partijen zo klein is zal het er werkelijk om hangen of het ook echt zo gaat gebeuren. Het is dus mogelijk dat een landelijk goed draaiend GroenLinks in Oostzaan alsnog tegen een zetelverlies oploopt omdat CDA Oostzaan misschien 1 of 2 reststemmen meer in de wacht weet te slepen. Om dit soort kleine verschillen kan het namelijk gaan.
In het laatste geval krijgen we een saaie evenwichtige (dat wel) zetelverdeling: vijf partijen met twee zetels en één (de VVD) met drie zetels. In onze prognose gebeurt dit echter net niet.

Waar gaan de PVV-stemmen naar toe?
In de lokale politiek is veel gefilosofeerd over de vraag waar de PVV-aanhang op zal gaan stemmen. In Oostzaan was de PVV bij de verkiezingen voor het Europees Parlement verreweg de grootste partij. Overigens bij een bedroevend lage opkomst van nog géén 40 procent. Maar toch zo’n 700 inwoners van het dorp gingen toen naar de stembus om een stem uit te brengen op de PVV. Voor menig politieke partij was dit even een schok. Mogelijk wilden inwoners hun aversie tegen Europa laten blijken en dacht men dat dit het best kon door op de PVV te stemmen. Niettemin waren het er dus 700.
Een deel van deze PVV-aanhang zal niet gaan stemmen op 3 maart, omdat de club van Geert niet meedoet in Oostzaan. De rest van de PVV-stemmers zal echter naar wij verwachten vooral een stem uitbrengen op Gemeentebelangen en de VVD, in mindere mate op CDA en D66 en nauwelijks op GroenLinks. In de peilingen hebben we met een verdeling van de PVV-stemmen rekening gehouden (40% naar VVD, 30% naar Gemeentebelangen, 10% naar CDA, 5% naar D66, 5% naar GroenLinks en de rest blijft thuis).

Coalitievorming
De VVD als grootste partij (bijna 22 procent van de stemmen) mag de onderhandelingen starten. De liberalen vinden dat het tijd wordt dat ze weer eens participeren in het college. Dat wordt nog niet zo eenvoudig als onze peiling de feitelijke uitslag blijkt te zijn. De huidige coalitie (GL, PvdA en Gemeentebelangen) leveren een zetel in, maar houden wel de meerderheid met 7 zetels. Gelet op de uitspraken die de coalitiepartijen hebben gedaan in de wandelgangen ligt een voortzetting van de huidige coalitie in de rede.
Het is onwaarschijnlijk dat de VVD wederom zal opteren voor vier jaar oppositie. Het losweken van Gemeentebelangen uit de huidige coalitie en een poging om D66 te verleiden tot participatie in een college lijkt een mogelijkheid. Ook dit levert 7 zetels op.
Een plek voor de verrassende winnaar in de coalitie D66 is niet uit te sluiten. Zelfs GroenLinks zou er voor kunnen opteren om samen met D66 en de PvdA een college te vormen. Dit levert ook een meerderheid op van 7 zetels.
De grootste coalitie is die tussen VVD, GroenLinks en D66 (8 zetels), maar het lijkt onwaarschijnlijk dat de VVD uiteindelijk zal kiezen voor een coalitie waar ook GroenLinks in zit. Er is op zijn zachtst gezegd de nodige rivaliteit tussen beide partijen in Oostzaan.
Misschien moet dan toch maar de spannende minderheidscoalitievorm gekozen worden. Dit was een idee dat onlangs werd geopperd door D66-lijsttrekker Marco Olij. Hij zou het goed vinden als de zaken niet meteen helemaal worden dichtgetimmerd. Hij noemde het juist goed om in een duaal bestel te werken met wisselende meerderheden. De rol van de gemeenteraad wordt dan scherper dan nu het geval is. In de meeste gemeenten maakt de coalitie de dienst uit en heeft de oppositie vaak het nakijken en kan slechts op minder belangrijke beleidsterreinen resultaat worden behaald. Bijzonder frustrerend voor oppositiepartijen. Het vergroten van de betrokkenheid van Oostzaners bij de politiek door machtsdenken los te laten voor samen besturen is een goed idee! Of het er van komt? De tijd zal het leren.

Nu eerst maar eens zien of de peiling van Beeld van een Dorp aanstaande woensdagnacht uit de stembus rolt.
Wij wensen alle Oostzaanse politici in elk geval sterkte toe!